Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör Vinnueftirlitið, 25.Nov.2015 Til baka

Hvernig gas er notað hér á landi?

Hvernig gas er notað hér á landi?

Á Íslandi er mest notast við Propan gas sem og F-gas sem stendur fyrir fljótandi gas. Metan gas er bæði framleitt í Álfsnesi og Akureyri, en það er hreinsað og notað á bíla. Ákveðnar reglugerðir eru um gas hér á landi, til dæmis um hvaða tæki mega brenna gas, uppsetningar á gasi bæði í hýbýlum og fyrirtækjum og eru t.d. allar eldavélar eða gasbúnaður sem seldur hér á landi CE merktur sem þýðir að söluaðilli á að tryggja að hann sé af réttri gerð miðað við notkun hans. Lesandi sendi inn fyrirspurnir er varða til að mynda hvort það sé hætta að nota própan gas á eldavél og svaraði Ágúst Ágústsson hjá Vinnueftirlitinu spurningunum lið fyrir lið hér fyrir neðan. 

Lesandi spyr:
1.     Þar sem gas er selt í kútum hér á landi, en ekki dreift leiðslum í hús, hverjar eru hætturnar við að nota grill-gas (própan) á eldavél
2.     Eru eldavélar sem eru seldar hér á landi ætlaðar fyrir própan eða metanblöndu á lægri þrýstingi líkt og erlendis?
3.     Er hægt að kaupa ,,rétt" gas fyrir eldavélar á bensínstöðvum? 

 Spyr.is leitaði til Vinnueftirlitsins og fyrir þeirra hönd svaraði Ágúst Ágústsson á tæknideild:

Skal reyna að svara þessum spurningum.  En fyrst aðeins um gasmál á Íslandi. 
 
Það er rétt að við erum ekki að nota gas í leiðslum eins og víða út í heimi.  Það sem er í leiðslunum er yfirleitt gas sem heitir jarðgas.  Ekkert svoleiðs er hjá okkur.  Við notumst mest við Propan gas sem er LPG gas sem stendur fyrir LiquefiedPetroleum Gas sem kemur á kútum, einnig tölum við á Íslandi um F-gas sem stendur fyrir fljótandi gas.  Getur séð meira um lpg gas hér 
 
Metangas er framleitt hér bæði í Álfsnesi og á Akureyri.  Það er  hreinsað og aðallega notað á bíla.  Almenningur er ekki að nota það gas.
 
Við erum með reglugerðir og staðla um þessi mál.
·        
 Reglur um tæki sem brenna gasi Nr 108/1996. Sjá hér  Á við um markaðsett tæki hér á Íslandi eins og t.d gasgrill, eldavélar, hitarar og annar búnaður sem notar gas
·        
 Reglur um þrýstibúnað Nr 571/2000 .Sjá hér 
Síðan má benda á gögn frá  Mannvirkjastofnunar (Brunamálastofnunar)
·         Uppsetning á F_gas búnaði , fyrir heimili, sumarbústaði, húsvagna og húsbíla.Sjá hér 
·         
Reglur um uppsetningu og frágang á f-gas búnaðar í atvinnuhúsnæði 1993.Sjá hér
·         
Einnig eru ýmis ákvæði í Byggingarreglugerðinni
 
Einnig eru til staðlar sem við mælum með að hönnuðir, framleiðendur og uppsetningaraðillar notist við
·         ÍST EN 1775: 2007  Gas supply - Gas pipework for buildings - Maximum operating pressure less than or equal to 5 bar - Functional recommendations.  Sýnishorn sést hér http://www.stadlar.is/verslun/preview.aspx?fileid=741725&productid=30536
 
Nú reyni ég að svara spurningunum:
 
1.     Þar sem gas er selt í kútum hér á landi, en ekki dreift leiðslum í hús, hverjar eru hætturnar við að nota grill-gas (própan) á eldavél
 
1.       Hætturnar geta leynst víða.      
a.       Í fyrsta lagi þá er það spurning hvar er gasgeymslan.
       i.      Innanhús í skáp, inní eldhúsi  oft undir eldavél
       ii.      Í skáp utandyra með lögn inn í hús
·         Mæli með að geyma alltaf gasið utandyra í vel loftræstum skáp með lágþrýsta lögn sem liggur inn í hús. 
·         Ef eldur verður laus er ekki gott að hafa mikinn eldsmat innandyra í formi gaskúts.
·         Gas getur farið að leka með slöngum og samsetningum og því mikilvægt að fara að ráðleggingu framleiðanda þegar skipt er um kút og lekaleita helst við hver skipti.  Sérstaklega ef kútur er hafður inni.
·         Mikilvægt er að setja gaskynjara þar sem hætta er á leka, við samsetningar og þar sem notkun á sér stað, eins og í eldhúsi ef um eldavél er að ræða, einnig í þeim rýmum sem verið er að hita upp með gashiturum osfrv.

 

2.     Eru eldavélar sem eru seldar hér á landi ætlaðar fyrir própan eða metanblöndu á lægri þrýstingi líkt og erlendis?

2.       Eldavélar eða gasbúnaður sem seldur hér á landi er CE merktur sem þýðir að söluaðilli á að tryggja að hann sé af réttri gerð miðað við notkun hans.  Hér á landi notum við einungis própan til heimilisnota.  Þó eru til hér tæki sem nota einnota gashylki (úðabrúsa) sem eru til nota við útilegubúnað.  Þessi einnota hylki nota blöndu af própan bútan eða hreint bútan. 
 
Það er vegna þess að þrýstingur í bútanhylkinu við eðlilegt umhverfishitastig verður lægri en í própanhylki og því hægt að hafa efnisþykkt hylkjana minni.   Hreint bútan er td á einnota kveikjurum úr plasti.  Hér til hliðar er lítil mynd sem sýnir uppgufunarþrýsting þessara gasa og algengustu blöndur af þeim.  Hreint própan er blátt efst  og hreint bútan er neðst sægrænt. Á henni sést að við aukin hita stígur þrýstingur.
 
3.     Er hægt að kaupa ,,rétt" gas fyrir eldavélar á bensínstöðvum? 
 
3.       Rétt gas er hér á landi própan og það er hægt að fá það á bensínstöðum og víðar.
 
Kerfisþrýstingur er að öllu jöfnu 30 mbar hér á landi.
 
 

Er svarið þitt rætt í sjónvarpinu? Fylgstu með Spyrþættinum ,,Ég bara spyr" á Hringbraut á miðvikudagskvöldum kl.21.30 og kl.23.30. Þátturinn er endursýndur á Hringbraut um helgar. 



Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira