Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör Dýraspítalinn í Garðabæ, 19.Aug.2013 Til baka

Hundar "snappa" ekki

Hundar "snappa" ekki

Dýralæknar geta ávísað kvíðastillandi lyfjum eða þunglyndislyfjum sem lið í atferlismeðferð. Þessi lyf hafa mikilvæga þýðingu í að bæta lífsgæði dýra og um leið eigenda þeirra þegar um alvarlegri hegðunarvandamál er að ræða hjá hundum og köttum, til dæmis kvíðaröskun og aðra kvíðasjúkdóma, ofsahræðslu/ofsakvíða, hræðslu við ákveðin hljóð eins of flugelda eða veðurofsa og einnig hræðslu við menn, önnur dýr/hunda eða hluti í umhverfinu. Kvíði og/ eða hræðsla er þá ástæðan fyrir afbrigðlegri hegðun dýrsins.

 

Spurt er:

Er vitað til þess að dýralæknir, spítalar, dýrahótel eða aðrir sem meðhöndla dýr séu að gefa þunglyndislyf gegn kvíða og hræðslu?  Ég vísa í frétt á visir.is um þetta málefni.  Hef áhyggjur af þessu því við höfum öll heyrt sögur af því að aukaverkanir af þunglyndislyfjum geta verið ógnvænleg og maður veltir fyrir sér hvort skapist geti hættuástand ef dýr eru á svona lyfjum.  Til dæmis hvort stórir hundar gætu ,,snappað"?

 

Hanna M. Arnórsdóttir sérgreinadýralæknir Sjúkdómar hunda og katta Dýraspítalinn Garðabæ svarar:

Til þess að dýrið geti lært nýja hegðun og jafnframt náð betri líðan þarf lyfjameðferðina og það verður móttækilegt fyrir atferlismeðferð. Þegar einhver er hræddur bregst hann við með hvatvísi (impulse reaction) og getur ekki lært af aðstæðum.Hann reynir bara að koma sér burt.  Það á líka við um hunda.  Atferlismeðferð og lyfjagjöf gefa hundinum / kettinum færi á að velja meiri viðunandi viðbrögð, til dæmis að vera róleg en ekki hrædd í aðstæðum sem þau áður töldu ógnandi. Þegar hundar eru óöryggir eða telja eh í umhverfinu ógnandi gera þeir eitt af fjórum F-um:

"Freeze" (frjósa í aðstæðum), "Flight" (fljýja), "Fight" (verjast/ráðast til atlögu) eða "Fiddle" (snudda í grasinu, þykjast uppteknir). Dýr sem er hrætt velur frekar að búast til varnar þegar jafnvel engin ógn er til staðar séð frá okkar bæjardyrum.

Lyfin ein og sér eru og ætti aldrei áð nota án virkrar atferlismeðferðar í samráði við dýralækni og/eða atferlisráðgjafa. Mikilvægt er að greining eigi sér stað áður en meðferð er hafin því ekki eru notuð sömu lyfi á alla sjúkdóma eða sömu lyfjasamsetningar. Einnig er það einstaklingsbundið hvernig dýrin svara meðferð og eftirfylgni því mikilvæg svo og góð samskipti milli dýralæknis og eiganda.

Sum þessara lyfja hafa langa innsetningu, þ.e. ekki er hægt að búast við breytingum fyrr en dýrið hefur verið á þeim í 5-7 vikur þar sem við erum að vinda ofan af lærðri hegðun. Meðferðartími er mislangur, frá 6-8 mánuðum og upp í alla ævi.

Það eru ekki til mörg skráð dýralyf sem eru notuð við hegðunar og atferlisvandamálum þó þeim hafi fjölgað aðeins á undanförnum árum. Hins vegar eru það sömu lyf og notuð eru á menn og þegar ekki er til skráð dýralyf eru notuð lyf sem ætluð eru mönnum. Þó að við þekkjum ekki til fulls allar aukaverkanir sem hundar eða kettir geta upplifað, vitum við þó að þær koma stundum fyrir.

Flestar aukaverkanir hafa með meltingu eða matarlyst að gera og eru tímabundnar. Þær sjást í upphafi meðferðar og líða svo hjá. Einnig getur komið fram örari hjartsláttur á fyrstu dögum meðferðar en það líður oftast hjá og ef ekki er lyfjaskammturinn aðlagaður einkennum.

Dýralæknirinn fer yfir helstu aukaverkanir og gerir eiganda grein fyrir sjaldgæfari en alvarlegri aukaverkunum þannig að eigandi geti brugðist við. Eins og áður sagði eru alvarlegar aukaverkanir mjög sjaldgæfar og sjást jafnvel ekki fyrr en meðhöndluð hafa verið tugi þúsundar dýra. Það er lítil reynsla komin á það þar sem þetta er tiltölulega nýtt meðferðar úrræði.

 

Hvað varðar svar við vangaveltum í lok fyrirspurnar um hvort hættuástand geti skapast eða stórir hundar geti snappað er svarið fyrst já og svo nei. Hættuástand getur skapast ef dýraeigandi telur að lyfin ein og sér "fixi" dýrin. Dýraeigandinn er jafnmikilvægur og lyfin þegar kemur að góðum árangri. En hins vegar "snappa" hundar ekki. Það er alltaf fyrirvari, hann getur verið erfitt að sjá fyrir leikmenn en hann er alltaf til staðar og einhver merki fyrir í forsögunni. Mikilvægt er að dýrin séu ekki sett í aðstæður sem ýta undir óæskilega hegðun á meðan þjálfun stendur.

 

Fleiri hundar og kettir eru aflífaðir eða komið fyrir í athvörfum/ öðrum heimilum vegna atferlisvandamála en vegna nokkurrra annarra ástæðna eða sjúkdóma. Þess vegna ber okkur að taka þessa sjúkdóma alvarlega og meðhöndla þá jafn og aðra sjúkdóma til að tryggja góð lífsgæði hjá þessum vinum okkar. Að lifa í stöðugum kvíða eða ótta er ömurlegur veruleiki, hvort sem er hjá mönnum eða dýrum.

Þó þarf alltaf að hafa það sterklega í huga að lyf við atferlisröskunum eru HLUTI af meðferðaráætlun sem inniheldur breytingar á umhverfi dýrsins og virka atferlismeðferð. Því fyrr sem tekið er á sjúkdómseinkennunum því betri árangurs má vænta. Ef dýrið hefur lifað í kvíða/hræðslu í mörg ár eru væntingarnar minni en þó eru alltaf líkur á að láta dýrinu líða betur.

Fyrst birt 19.08.2013

Átt þú hund?


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira