Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör Víðir Þór Þrastarson, 03.Nov.2015 Til baka

Hversu hollt er lýsi?

Hversu hollt er lýsi?

Víðir fræðir okkur í þetta sinn um lýsi, en lesandi vildi vita hversu hollt lýsið væri í raun og veru og hversu mikið á að taka af því á dag? 

Lýsi er auðugt af A-vítamíni sem er mikilvægt fyrir sjónina, vöxt og þroska frumna, ónæmiskerfið og frjósemi. D-vítamínið í lýsinu er líka mikilvægt fyrir beinheilsuna, kirtlastarfsemi og styrkir m.a. hjarta- og æðakerfi. Lýsið er líka stútfullt af Omega-3 en það eru lífnauðsynlegar fitusýrur og segir Víðir það vera heilafóður, bólgueyðandi og talið hafa verndandi áhrif gegn astma, geð- og gigtarsjúkdómum. 

En Víðir hefur líka heyrt skiptar skoðanir um lýsi sem hann segist trúa tæplega - og tekur eina matskeið af lýsi á hverjum degi með bros á vör. 

Lesandi spyr:

Hversu hollt er lýsi? Við vitum að það er hollt, en vitum við í raun og veru hvað það gerir fyrir líkamann? Getið þið talið upp smáatriðin? Er gott að taka það þrisvar sinnum á dag?

Hér kemur svar Víðis Þórs Þrastarsonar, íþrótta- og heilsufræðings:

Lýsi eða Cod liver oil er mjög holl afurð. Lýsi er auðugt af A og D vítamíni og Omega 3.
 

A-vítamín er mikilvægt fyrir sjónheilsu, slímhúð, vöxt og þroska frumna, ónæmiskerfið og frjósemi.

D-vítamín eða sólarvítamínið (eitthvað sem okkur Íslendinga skortir hvað helst) er mikilvægt fyrir beinheilsu, kirtlastarfsemi, styrkir ofnæmiskerfið sem og hjarta og æðakerfi og hjálpar til við að viðhalda eðlilegum efnaskiptum.

Omega 3 sem skiptist í EPA og DHA eru lífsnauðsynlegar fitusýrur (þ.e líkaminn getur ekki framleitt þær sjálfur). Omega 3 er heilafóður, bólgueyðandi og eru taldið veita verndandi áhrif gegn astma, geð- og gigtarsjúkdómum.

Skortur á þessum næringarefnum getur haft skaðleg áhrif í för með sér og því mikilvægt að borða hollan, sem minnst unnin og fjölbreyttan mat til að fá inn sem flest næringarefni í sem æskilegustu hlutföllum.

Lýsi er því prýðileg viðbót við gott mataræði og við má bæta að lýsi er talið hjálpa til við að byggja upp og viðhalda himnunni sem umlykur smáþarmana en frásog næringarefni fer þar fram. Unninn matur sem margir eru viðkvæmir fyrir, má þar sér í lagi nefna Glútein sem er að finna í hveiti getur valdið skaða á umræddri himnu í smáþörmum og haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. Margir eru líka viðkvæmir fyrir mjólk og unninn sykur gerir sömuleiðis engum gott.

Ég hef heyrt skiptar skoðanir á vinnsluaðferðum lýsis og sel það ekki dýrara en ég keypti það en lýsið er brætt eða hitapressað og sumir vilja meina að með slíku eyðileggjist mikilvæg ensím sem hjálpa líkamanum við að vinna úr næringu þess. Kaldpressun hins vegar er æskilegri til að varðveita umrædd ensím.

Einnig hefur verið fjallað nokkuð um mengunarstig sjávar, þ.e þungamálma, sér í lagi kvikasilfur. En það leysist úr læðingi m.a. við bruna á kolum og fellur síðan til sjávar. Það festist síðan í sjávarþangi, svifið étur sem síðan er étið og þannig koll af kolli. Stór sjávardýr eru því talin vera með talsvert magn kvikasilfurs í skrokknum og í æ meira mæli fara afurðir í gegnum vinnsluferli til að sía út kvikasilfur. Sjórinn í kringum Ísland er þó talinn vera nokkur hreinn og getgátur eru um að mengunin sé orðin svo mikið að sjávardýr í grennd við Ísland innihaldi einnig mikið af eitruðum þungamálmum.

Ég trúi þessu þó tæplega og tek lýsið mitt daglega með bros á vör. Ég læt eina matskeið duga en ráðlagður dagskammtur segir til um það. Í mesta lagi eina kvölds og morgna en bæði og A og D vítamín eru fituleysanleg og geta því safnast upp í líkamanum og mjög stórir skammtar eru því ekki æskilegir

 

Heilsukveðja

Víðir Þór

Íþrótta-og heilsufræðingur

Víðir Þór Þrastarson er íþrótta- og heilsufræðingur frá Háskóla Íslands og heilsunuddari frá Nuddskóla Íslands. Víðir Þór hefur skrifað fjöldan allan af pistlum á Spyr.is og svarað fyrirspurnum frá lesendum þar sem hann gefur ýmiss góð ráð. Víðir Þór starfar sem íþróttafræðingur og heilsunuddari í World Class. Hann er einnig stundakennari í FÁ og HÍ, er formaður félags íslenskra heilsunuddara og á sæti í stjórn hjá íþrótta- og heilsufræðifélagi Íslands.

Sendu spurningu til Víðis Þórs með því að smella á SENDA SPURNINGU efst á vefsíðu. Víðir Þór velur reglulega úr spurningum frá lesendum og svarar í pistlaformi. Ef engin spurning er í spurningarhólfi, hefur öllum fyrirspurnum verið svarað. Þú sérð pistla Víðis og svargreinar undir flipanum Matur og Heilsa.


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira