Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör María Sveinsdóttir, 15.Apr.2015 Til baka

Eru Íslendingar að eldast hratt?

María Sveinsdóttir, hjúkrunarfræðingur segir frá niðurstöðum rannsóknarverkefnis sem nokkrir hjúkrunarnemar í Háskólanum á Akureyri unnu vorið 2014

María Sveinsdóttir, hjúkrunarfræðingur segir frá niðurstöðum rannsóknarverkefnis sem nokkrir hjúkrunarnemar í Háskólanum á Akureyri unnu vorið 2014

Í dag eru einstaklingar 65 ára og eldri um 35 þúsund manns. Árið 2050 er áætlað að þessi hópur muni telja um 100 þúsund manns og sýna mannfjöldaspár að fjölgun fólks í hópi aldraðra, er mun meiri en í öðrum aldurshópum. Sem dæmi má nefna fólk yfir áttrætt. María Sveinsdóttir hjúkrunarfræðingur svaraði fyrirspurn frá lesanda um þessi mál. Stuðst er við aldurshópana 65 ára og eldri í svari, en í spurningu var tilgreindur aldurshópurinn 70 ára og eldri. Að sögn Maríu, getur aukin fræðsla og forvarnarstarf gert mikið til að auka á lífsgæði eldri borgara. Það sé þá ekki síst á sviði svefns og svefnvandamála en eins ýmislegt forvarnarstarf sem getur dregið úr heilsuleysi og/eða áunnum lífstílssjúkdómum. Í rannsóknarritgerð sem unnin var sem lokaverkefni í Háskólanum á Akureyri, sýndu niðurstöður að fullorðið fólk vill meiri fræðslu en er ekki vant því að fá hana.

Lesandi spyr:

Hvað má búast við að stór hluti landsmanna verði eldri en 70 ára árið 2050?

Svör Maríu byggja á tölum sem Hagstofan og Velferðaráðuneytið gaf út árið 2003 og voru til hliðsjónar í rannsóknarverkefni sem unnið var af hjúkrunarnemum í Háskólanum á Akureyri vorið 2014. Tekið skal fram að tölur Hagstofunnar hafa þó breyst frá árinu 2003 og hefur hlutfall aldraðra lækkað lítillega.

Um það bil 12 % íbúa landsins er nú 65 ára og eldri (35 þúsund manns).  Árið 2050 verður hlutfallið komið í 27% eða sem nemur 110 þúsund manns Á þessum tíma mun 80 ára og eldri fjölga úr 10 þúsund manns í 45 þúsund manns.

Öldruðum hefur fjölgað síðustu ár og hefur þessi fjölgun verið mun meiri en í öðrum aldurshópum, að jafnaði um 2,3% á ári. 

Á Íslandi hefur þessi fjölgun þó verið hægari en í flestum öðrum OECD-löndum en Hagstofa Íslands gerði árið 2003 ráð fyrir að herða mundi á þessari fjölgun eftir árið 2010. Hagstofan gerði jafnframt ráð fyrir því að árið 2040 yrði hlutfall aldraðra komin upp í 21,4% og að verulega muni fjölga í hópi háaldraðra þ.e. 85 ára og eldri.

Áætlað er að árið 2040 verði meðal ævilengd karla 82,1 ár en kvenna 84,8 ár. Karlar eldri en 85 ára verða 0,46% af heildarmannfjöldanum árið 2040 en konur verða 1,91%.

Að mínu mati er vel skipulagt forvarnarstarf það sem helst getur dregið úr og seinkað heilsuleysi, sem og dregið verulega úr áunnum lífstílssjúkdómum. Til að ná hámarks árangri forvarna þarf að skilgrein markhópa og beina viðeigandi forvörnum að hverjum hópi eftir því sem við á og kemur að sem mestu gagni fyrir viðkomandi hóp.

Undirrituð stóð að rannsóknarverkefni sem lokaverkefni við Háskólann á Akureyri í hjúkrunarfræði sem bar yfirskriftina ,,Svo lengi lærir sem lifir.” Að verkefninu stóðu einnig Íris Dögg Guðjónsdóttir, Aldey Traustadóttir og Bjarnrún Jónsdóttir. Í samstarfi við Hrafnistu var gerð lítil rýnihópakönnun á meðal vistmanna þar.

Niðurstöður rannsóknarinnar voru þær helstar að aldraðir vilja fá fræðslu en eru ekki vanir henni. Þá mátti sjá að bæta þarf fræðslu  til eldri fullorðinna, með áherslu á svefn og svefnvandamál. Það var því sameiginlegt mat okkar sem stóðum að rannsóknarritgerðinni, að aukin fræðsla sé eitt helsta tækið sem hægt er að nota, til að skapa okkur öllum betri lífsgæði.

 


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira