Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör Senda inn spurningu Búseti, 04.May.2015 Til baka

Segir 25% þjóðarinnar ekki fá neina skuldaleiðréttingu

Gísli Örn Bjarnhéðinsson, framkvæmdastjóri Búseta í Reykjavík, segir 25% þjóðarinnar hafa verið sniðgengin í skuldaleiðréttingu. Unnið er að greinagerð þar sem stærstu búsetufélögin munu leita réttar síns

Gísli Örn Bjarnhéðinsson, framkvæmdastjóri Búseta í Reykjavík, segir 25% þjóðarinnar hafa verið sniðgengin í skuldaleiðréttingu. Unnið er að greinagerð þar sem stærstu búsetufélögin munu leita réttar síns

Gísli Örn Bjarnhéðinsson, framkvæmdastjóri Búseta í Reykjavík, segir stjórnvöld hafa sniðgengið 25% þjóðarinnar í skuldaleiðréttingunni svo kallaðri. Þannig hafi engir sem búa í annars konar húsnæði en eignarhúsnæði, fengið leiðréttingu. Má þar nefna lögaðila, öldrunarfélög, íbúðir fyrir öryrkja og aldraða, stúdentafélög, félagslegt húsnæði og búseturéttarfélög. Að sögn Gísla Arnar, má færa rök fyrir því að jafnræðisregla hafi verið brotin og vinna stærstu búsetufélögin nú að greinagerð varðandi rétt sinn. Í svari Gísla kemur fram að mikill meirihluti allra fasteigna hér á landi, sé fjármagnaður með verðtryggðum langtímalánum. Búseturétthafar hafa því fundið fyrir hækkun á mánaðargreiðslum og hækkun vísitölu eins og aðrir. Búsetufélögin brugðust við með greiðslujöfnun, sem þýðir að mánaðargreiðsla var lækkuð en mismunurinn dreifist á næstu áratugi. Að sögn Gísla Arnar, voru ítrekuð tilmæli send til stjórnvalda, um að leiðrétta fasteignalán fleirri aðila en eingöngu eignaraðila.

 

Lesandi spyr:

Hvenær mega búseturéttarhafar eiga von á því að fá leiðréttingu sinna lána sem eru þau sömu og almenn lán?

Spyr.is fann engar upplýsingar sem bentu til þess að aðgerðir væru í sjónmáli hvað þetta varðar. Því var leitað til Búseta í Reykjavík og fyrir þeirra hönd, svaraði Gísli Örn Bjarnhéðinsson, framkvæmdastjóri.

Gísli Örn:

Hér á landi eru nokkur búseturéttarfélög. Þetta er svar Búseta í Reykjavík en samþykktir og reglur eru mismunandi milli félaga. 
 
Það var meðvituð ákvörðun stjórnvalda að halda búseturéttarfélögum fyrir utan skuldaleiðréttinguna þrátt fyrir ítrekuð tilmæli okkar um annað. Þannig sniðgengu þeir um 25% þjóðarinnar sem býr/bjó í annars konar húsnæði en eignarhúsnæði. Þetta er á við um alla lögaðila, öldrunarfélög, íbúðir fyrir öryrkja og aldraða, stúdentafélög, leigufélög hverskonar, félagslegt húsnæði sveitarfélaga og búseturéttarfélög. Færa má margvísleg rök fyrir því að hér sér um að ræða brot gegn jafnræðisreglu og létu stærstu félögin vinna greinagerð varðandi rétt sinn. Því málið er ólokið og vera má að framhald verði á því.
 
Því er þannig háttað að mikill meirihluti allra fasteigna hér á landi er fjármagnaður með verðtryggðum langtímalánum. Þannig urðu allir fyrir búsifjum vegna hrunsins og er það í raun ekki í fyrsta skiptið sem verðtryggð lán hækka verulega á verðbólgutímum. Þó er það svo að búseturétthafar eru ekki í beinni persónulegri ábyrgð fyrir skuldum félagsins og því finna þeir fyrst og fremst fyrir hækkun á mánaðargreiðslum með hækkun vísitölu. Hækkunin skerðir eigið fé félagsins þegar skuldir hækka og þannig eign og rekstraröryggi, sérstaklega ef félögin eru með veikan efnahag sem á ekki við um Búseta í Reykjavík. Til að létta greiðslur íbúa samþykkti stjórn Búseta í Reykjavík að taka á sig greiðslujöfnun lána hjá Íbúðalánasjóði. Greiðslujöfnunin virkar þannig að hún lækkaði lánagreiðslur félagsins og þannig létti tímabundið á greiðslubyrði búseturétthafa. Skuldin hverfur þó ekki og færist aftur og lengir í lánunum með vaxtavöxtum.  Þannig verður ekki bein skerðing á eigin fé búseturétthafa á meðan eftirspurn er eftir íbúðum og land byggist.  Tjón búseturétthafans hefur því verið lágmarkað að vissu marki og félagið tekur það á sig.  Ætla má að greiðslujöfnunin hafi bætt búseturétthöfunum tjónið að stærstum hluta með þeim fyrirvara þó að félagið tók það á sig og dreifist þannig á næstu áratugi, óháð einstaklingi og búseturétthafa.
 
Það er þó hollt fyrir alla að hafa í huga að ekkert húsnæðisform er áhættulaust eða án galla.  Benda má á að í almennu leiguhúsnæði býr leigutaki við lítið öryggi og er jafnan alltaf að borga hæstu markaðsleigu.  Hann ber jafnframt litla ábyrgð og leggur fram lítið eigið fé.  Í almennri eignaríbúð býr eigandi við töluvert öryggi en rekstur og áföll eru hans sem og öll viðhalds-, endurnýjunar-, og skuldaáhætta. Kostnaður við kaup og sölu er umtalsverður og almennt sveiflur í gjöldum. Áhættan kom skýrt fram í því efnahagshruni sem varð og okkur ber að reikna með sveiflum og óstöðugleika í efnahagslífi hér á landi vegna smæðar landsins – hjá því verður líklega ekki komist að einhverju leyti.
 
Í búseturéttaríbúð er reynt að fara bil beggja. Kaupandi að búseturétti leggur fram eigið fé sem á móti lækkar heildarlán íbúðarinnar og þar með greiðslubyrði hennar. Áhætta búseturétthafans takmarkast við greiðslu búseturéttargjaldsins sem hans eiginfjárframlags. Í staðinn fær hann mikið húsnæðisöryggi enda ekki hægt að segja upp samningi nema búseturéttarhafi vilji selja. Hann borgar líka mánaðarlegan kostnað í samræmi við raunkostnað og áætlanir en ekki markaðsleigu eins og í leigu.  Hann nýtur vaxtabóta eins og eigandi og hefur bæði meiri réttindi og skyldur heldur en leigjandi. Hann selur síðan réttinn til annars þegar honum hugnast svo í takt við reglur síns félags.
 

Engar spurningar hafa verið samþykktar fyrir þessa frétt. Ef þú vilt leggja fram spurningu getur smellt á merki SPYR hjá fréttinni til að senda inn spurningu


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lífeyrissjóðir

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Lífeyrissjóðir

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lífeyrissjóðir

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Lífeyrissjóðir

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Lífeyrissjóðir

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Lífeyrissjóðir

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira