Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Veraldarvefurinn, 05.Feb.2015 Til baka

Dagur í lífi barns með ADHD

Dagur í lífi barns með ADHD

Athyglisbrestur og ofvirkni, oft kallað ADHD, er taugaþroskaröskun sem kemur yfirleitt fram snemma eða fyrir 7 ára aldur. ADHD getur haft víðtæk áhrif á daglegt líf, nám og félagslega aðlögun. Í áhugaverðri grein NBC er fylgst með 7 ára dreng sem heitir Lyric Shadoin. Lyric er einn af 6,4 milljónum barna í Bandaríkjunum, sem hefur verið greindur með ADHD. Samkvæmt vefsíðu samtaka ADHD á Íslandi, sýna nýjar rannsóknir að 5-10% af hundraði barna og unglinga hér á landi glíma við ofvirkni, sem þýðir að 2-3 börn með ADHD gætu verið í hverjum bekk að meðaltali, í öllum aldurshópum.

Dagur í lífi barns með ADHD.

Til að átta okkur betur á lífi barns með ADHD, sýnum við dag í lífi Lyrics. Amma hans er að taka til töflurnar hans. Fyrsta tafla dagsins gleymdist og nú neitar hann að taka það sem að honum er rétt.

Amma Lyrics passar hann á daginn. Hún gefur honum tvær töflur á morgnana og eina síðdegis. Lyric var 3 ára þegar hann greindist. Amma Lyrics segir:

Þriggja ára er of ungt til að byrja á lyfjagjöf. Móðir hans var mjög hikandi á sínum tíma og ég var það líka. En í ljósi þess að lyfjagjöfin væri betri fyrir hann, þá var ekkert annað að gera. Hann grét mikið, var vansæll og reiður, öll einkennin....

Vanlíðan.

Vanlíðan fylgir börnum með ADHD. Móðir hans segir:

Lyric er búinn að vera á fjórum mismunandi lyfjum frá því að hann var greindur en við virðumst vera heppin með lyfin sem hann er á núna. Svo lengi sem hann tekur þau á réttum tíma alla daga, er hann fínn. Stundum riðlast þetta því ég vinn vaktavinnu og síðan er amma hans að passa, eitthvað í dagskránni okkar getur því riðlast.

Orka og hreyfiþörf.

Útrás í leik og hreyfing er mjög mikilvæg fyrir Lyric og sagt er að þessi orka og hreyfiþörf sé jafnvel enn meir hjá drengjum en stúlkum. Lyric leikur sér oft í bakgarðinum, fer í baseball eða hoppar á trampólíninu.

Að mörgu leyti finnst honum auðveldara að leika sér við systur sína eða fjölskyldumeðlimi en önnur börn. Honum líður til dæmis ekki vel í hópum.

Óhlýðni eða?

Amma Lyrics er að segja honum að ganga frá eftir sig í eldhúsinu og að hann eigi að fara með ruslið út. Oft þarf ekki mikið, jafnvel stundir sem þessar, til að allt fari úrskeiðis í skapi Lyric.

Þá kemst hann í aðstæður sem hann á erfitt með að koma sér út úr aftur.

Lyfin.

Móðir Lyric hefur unnið í verslun síðastliðin 3 ár. Það er láglaunastarf. Hún og faðir Lyric eru skilin og hafa í raun ekki verið saman frá því að Lyric fæddist. Móðir Lyric er því eina fyrirvinna heimilisins en fær styrk fyrir lyfjum Lyric.

Þau eru því greidd að fullu, samkvæmt reglum sem gilda í Mississippi þar sem þau búa. Þetta er þó mismunandi eftir fylkjum í Bandaríkjunum.

Námið.

Lyric gengur í rauninni ágætlega í skóla en þegar kemur að heimanáminu þyrmir yfir hann. Honum finnst heimanámið þungt og mikið og bregst þá við pirraður og reiður.

Heimanámið er sent heim fyrir alla vikuna, sem þýðir að það er þá heimanám fyrir 5 daga í senn. Honum finnst þetta svo yfirþyrmandi og skiptir þá engu þótt við séum að segja að hann þurfi ekki að gera þetta allt í einu. En bara það að horfa til þess hvað hann á mikið eftir, fer alveg með hann...

Knús.

Lyric faðmar ömmu sína ánægður þegar hún kemur og sækir hann í skólann.

Það eina sem ég óska er að hann geti bara lifað eðlilegu lífi og ég hef trú á því að það sé að takast.

Litlir sigrar.

Fósturafi Lyric sækir hann oft í lok skóladags. Greinilegt er að Lyric er að ná upp ákveðinni félagsfærni því það nýjasta nýtt er að hann biður fósturafa sinn um að leggja svolítið frá, því honum langar að labba sjálfur yfir skólavöllinn og inn í bíl.

Þetta er ákveðinn áfangi, sem fjölskyldan gleðst yfir.

 

Slappað af heima í lok dags.

Unglingssystirin situr með símann og sendir SMS og Snapchat á meðan Lyric gleymir sér í æsispennandi leik. Amma slappar af.

Farið með mömmu að versla.

Lyric og mamma hans eru að versla. Móðir hans segir:

Ég get ekki beðið eftir því að sjá hvað verður úr honum. Hann býr yfir svo miklum hæfileikum og hann er öðruvísi en margir. Ég vona að einn daginn geti hann hætt á lyfjum, ég held reyndar að allar mæður myndu helst vilja það.

Það verður spennandi að sjá hvað hann fer að gera þegar hann verður fullorðinn. Ég held það verði eitthvað róttækt, jafn ærslafullur og hann er.

Á vefsíðu samtaka ADHD á Íslandi segir að ADHD erfist í 75-95% tilfella. Þrír meginflokkar einkenna ADHD en þeir eru:

Athyglisbrestur kemur fram í því að barnið eða unglingurinn á erfitt með að einbeita sér að viðfangsefnum sínum, sérstaklega ef verkefnið krefst mikillar einbeitingar. Heimanám er þeim oft mjög erfitt.  Þau eiga erfitt með að koma sér að verki, eru auðtrufluð og oft hvarflar athyglin í miðju kafi að einhverju öðru og verkefnið gleymist. Athyglisbresti fylgir yfirleitt gleymska og hlustunin er ekki góð.

Hreyfióróleiki lýsir sér þannig að börnin eiga erfitt með að sitja kyrr. Þau iða í sæti og eru fiktin og stöðugt á ferð og flugi. Þau tala oft mikið og liggur oft hátt rómur. Hreyfióróleiki er oft mest áberandi á yngri árum.

Hvatvísi kemur þannig fram að börn eiga erfitt með að bíða, þau grípa fram í og ryðjast inn í leiki og samræður annarra. Þeim er hætt við að framkvæma og gera hluti án þess að hugsa um afleiðingar gerða sinna en það kemur þeim bæði í vandræði og hættu.

---

Mundu eftir að vera vinur Spyr.is á Facebook - ótrúlega margt á döfinni næstu vikurnar - verðlaun og fleira.


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira