Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör LÍN (Lánasjóður íslenskra námsmanna), 05.Nov.2015 Til baka

Ábyrgðir námslána við fráfall - svör

Ábyrgðir námslána við fráfall - svör

Ef einstaklingur er að greiða af námsláni og faðir hans er ábyrgðarmaður, hvað gerist þegar hann fellur frá? Ef dánarbúið yrði tekið til eignaskipta, eru þá systkini hans orðnir ábyrgðarmenn á námsláninu? Lesandi sendi inn þessa fyrirspurn og vildi vita hvort það borgi sig að fara í opinber skipti, frekar en einkaskipti til að ábyrgðin af námsláninu falli niður. 

 

Spyr.is sendi fyrirspurnina til LÍN og Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu. 

Hlöðver Bergmundsson, verkefnisstjóri hjá LÍN segir að það sé oftast þannig að ef eignir eru í dánarbúi, er ekki hægt að ráðstafa þeim til erfingja án þess að skuldir búsins séu gerðar upp. Munurinn á að gera upp bú í opinberum skiptum og einkaskiptum er, að í opinberum skiptum er öllum eigum búsins komið í verð og skuldir búsins gerðar upp með því fjármagni sem fékkst fyrir eignirnar og ef eitthver afgangur er eftir, er honum úthlutað til erfingja búsins. Ef búið er gert upp með einkaskiptum, taka erfingjar við öllum skuldum og eignum og eru þá erfingjarnir orðnir skuldarar með því að samþykkja einkaskiptin.

Hann segir það ekki vera neina lausn að láta skipta búi með opinberum skiptum ef takmarkið er að losna við ábyrgð á námslánum, ef eignir eru umfram skuldir í búinu. Ábyrgðin lendir á erfingjum búsins, en bara með öðrum hætti. 

Viktoría Guðmundsdóttir, lögfræðingur hjá Sýslumanni Reykjavíkur segir að auðveldasta leiðin sé, að viðkomandi skuldari lánsins skipti um ábyrgðarmann á láninu þannig að ábyrgðin erfist ekki ef erfingjar skipta dánarbúi með einkaskiptum þegar að því kemur. Eins segir hún að skiptastjóri gæti farið fram á að skipt væri um árbyrgðarmann á láninu, eða LÍN myndi krefja erfingjann um að skipta um ábyrgðarmann þegar ábyrgðarmaður er látinn. 

Lesandi spyr: 

Borgar sig að taka bú foreldra til opinberra skipta til að komast hjá því að ábyrgð vegna námslána hjá LÍN falli á erfingja?
 
Nánari skýring: Ég er að greiða af námsláni. Það er í skilum og allt í lagi með það. Faðir minn er ábyrgðarmaður á láninu og hann er orðinn aldraður. Ég velti því fyrir mér hvernig það verður þegar hann verður fallinn frá. Ef dánarbúið yrði tekið til einkaskipta þá eru systkini mín og þeirra afkomendur og mínir orðnir ábyrgðarmenn á námsláninu mínu ef eitthvað kæmi fyrir mig þannig að ég gæti ekki greitt af því. Þess vegna velti ég því fyrir mér hvort það borgi sig að fara í opinber skipti frekar en einkaskipti til að ábyrgðin af námsláninu mínu falli niður.
 
Tek það fram að búið yrði langt frá því að vera eignalaust. En ég vil ekki að mín ákvörðun um að fara í langskólanám og taka námslán komi niður á fjölskyldu minni. Það er nefnilega þannig að þó ég sé að greiða fasta afborgun og tekjutengda afborgun þá stendur lánið í sömu krónutölu í lok árs og það gerði í byrjun árs 2015. Ég sé því ekki fram á að eiga möguleika á að greiða lánið niður því ef ég vil t.d. greiða aukalega 100.000 inn á höfuðstólinn þá skilst mér að það fari aðeins 36.000 í niðurgreiðslu á höfuðstól en 64.000 í vexti, verðbætur o.s.frv. Þetta er því frekar vonlaust dæmi.     ​
 
Spyr.is sendifyrirspurnina til LÍN (lánasjóður) og Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu. Fyrir hönd LÍN svaraði Hlöðver Bergmundsson, verkefnastjóri,
 
 "Meginreglan er sú að ef eignir eru í dánarbúi, þá er ekki hægt að ráðstafa þeim til erfingja án þess að skuldir búsins séu gerðar upp með einum eða öðrum hætti. 


Þegar bú er gert upp með opinberum skiptum þá er það almennt framkvæmt svo að öllum eignum búsins er komið í verð og skuldir búsins gerðar upp með því fjármagni sem fékkst fyrir eignirnar. Ef einhver afgangur er eftir að því loknu er honum úthlutað til erfingja búsins. 

Þegar bú er hinsvegar gert upp með einkaskiptum þá taka erfingjar búsins við öllum eignum og skuldum í þeirri mynd sem þær eru. Þá er því ekki nauðsynlegt að koma eignunum í verð til að greiða upp skuldirnar heldur eru erfingjarnir orðnir skuldarar með því að samþykkja einkaskiptin. 

Ef búi er skipt með opinberum skiptum og námslánaábyrgð hvílir á búinu þá þarf að gera ábyrgðina upp annað hvort með því að greiða upp námslánið eða leggja fé til hliðar sem myndi duga til að greiða upp ábyrgðina ef hún skyldi falla í vanskil síðar. 

Það er því engin lausn í sjálfu sér að láta skipta búi með opinberum skiptum ef takmarkið er að losna við ábyrgð á námslánum ef eignir eru í búinu umfram skuldir. Ábyrgðin lendir engu að síður á erfingjum búsins en með öðrum hætti." 

 

Fyrir hönd Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu svaraði Viktoría Guðmundsdóttir, lögfræðingur.

 

Ég held að auðveldasta leiðin í þessu sé að viðkomandi skuldari lánsins hjá LÍN skipti um ábyrgðarmann á láninu, þannig að ábyrgðin erfist ekki ef erfingjar fara þá leið að skipta dánarbúi einkaskiptum þegar að því kemur.

Með því að bú sé skipt opinberum skiptum geta erfingjar ákveðið hvort þeir taki ábyrgð á skuldbindingum búsins en eflaust færi skiptastjóri fram á að skipt væri um ábyrgðarmann á láninu.
 
Að öðru leyti tel ég LÍN betur til þess fallið að svara fyrir hvernig framkvæmdin hjá þeim er varðandi þetta, en væntanlega krefur LÍN erfingjann um að skipta um ábyrgðarmann á láninu þegar ábyrgðarmaður er látinn, hvort sem það er gert með því að skrá erfingja sem ábyrgðarmenn eða einhvern annan.
 
 
 Er svarið þitt rætt í sjónvarpinu? Fylgstu með Spyrþættinum ,,Ég bara spyr" á Hringbraut á þriðjudagskvöldum kl.20.30/22.30. 

 


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira