Lesendur

Lesendur setjast í stól blaða- og fréttamanna með því að senda spurningu.  Spyr.is birtir svörin og einnig vinsælt efni af veraldarvefnum.

Spurðu spurningar Spurðu spurningar
Sjá yfirlit yfir svör Neytendasamtökin, 13.Sep.2013 Til baka

Allt að 650 krónu seðilgjald innheimt af bankaláni

Allt að 650 krónu seðilgjald innheimt af bankaláni

Á sama tíma og það er í rauninni ekkert sem leyfir seðilgjöld af ýmsu tagi til viðbótar við annan kostnað, er ekkert lagaákvæði svo skýrt að það banni beinlínis gjöld sem þessi.  Seðilgjöld kallast reyndar ýmsum nöfnum og mega neytendur búast við því að þau leggist til viðbótar við annan kostnað, s.s. frá bönkum, áskriftarseljendum og fleiri aðilum.  Spyr.is mun kanna hvernig þessum málum er háttað erlendis.

 

Lesandi velti þessum málum fyrir sér og sendi inn eftirfarandi fyrirspurn:

Hvenær er fyrirtækjum heimilt að innheimta seðilgjöld eða önnur gjöld sem eru lögð á greiðsluseðla. Þessi gjöld ganga undir ýmsum nöfnum t.d. "annar kostnaður", "innheimtukostnaður" o.s.frv.

Ég spyr bæði um greiðsluseðla sem eru sendir beint frá bönkum eða öðrum stofnunum og greiðsluseðla sem eru sendir af kröfuhöfum í gegnum innheimtuþjónustu bankanna.

Dæmi: Greiðsluseðill fyrir tímaritið Þjóðmál. Við áskriftargjald að tímaritinu bætist "innheimtukostnaður 250 kr. "Safnast þegar saman kemur" Það eru upplýsingar um þessi aukagjöld á vef Neytendastofu en mér finnst þetta ekki nógu skýrt orðað.

Stutta skýringin á þessu er að það er hreinlega ekkert lagaákvæði sem bannar þetta nákvæmlega.  Þar  af leiðandi eru það helst aðilar eins og Neytendasamtökin sem hafa barist gegn því að kostnaður sem þessi bætist við annan greiddan kostnað, en sé ekki innifalin í þeirri þjónustu sem viðkomandi hefur gengist við, sbr. keypta áskrift fyrirspyrjanda.

Ráðherra gaf út tilmæli árið 2008 þess efnis að seðilgjöld ættu einungis við ef gjaldtakan endurspeglaði raunkostnað viðkomandi og neytendum væri jafnframt gefinn kostur á að geta greitt án tiltekins kostnaðs.  Hins vegar voru þetta tilmæli ráðherra, en ekki lög, en það þýðir að fyrirtækjum er ekki skylt að fylgja þessu eftir.

Spyr.is leitaði með fyrirspurnina til Neytendasamtakanna og óskaði eftir nánari skýringum á þessum gjöldum.  Þá hefur Spyr.is leitað til lesenda sem búsettir eru erlendis, til að kanna hvort íbúar í öðrum löndum greiði sambærileg gjöld og hér tíðkast í formi seðilgjalda.  

Hjá Neytendasamtökunum svaraði Hildigunnur Hafsteinsdóttir lögfræðingur :

Kostnaðurinn við að senda reikning ætti einfaldlega að vera innifalinn í rekstrarkostnaði fyrirtækja og innifalinn í verði þjónustu eða vöru.

Það er þó ekkert skýrt lagaákvæði sem beinlínis bannar töku seðilgjalda en úr því þyrfti klárlega að bæta og hafa Neytendasamtökin raunar ítrekað farið fram á slíka lagabreytingu.

Í raun eru seðilgjöld (eða hvað sem þau kallast; s.s. greiðslu-, útprentunar- eða tilkynningargjöld) í raun þrenns konar.

Í fyrsta lagi er um að ræða seðilgjöld sem fyrirtæki sem sjá um eigin innheimtu leggja ofan á reikninga sína, en dæmi um slíkt eru t.d. fjarskiptafyrirtækin. Í þeim tilvikum hefur verið litið svo á að heimilt sé að innheimta þessi gjöld ef þau koma fram í gjaldskrám fyrirtækjanna. Telji neytendur að um óheimila gjaldtöku sé að ræða er rétt að senda erindi til Neytendastofu.

Í öðru lagi eru svo seðilgjöld sem leggjast ofan á reikninga sem bankar sjá um að innheimta fyrir fyrirtæki, er þá mest um að ræða minni fyrirtæki, og félagsskap ýmiss konar eins og húsfélög eða foreldrafélög.

Varðandi slíka innheimtu gaf þáverandi viðskiptaráðherra út sérstök tilmæli árið 2008 þar sem bönkum var bannað að leggja seðilgjöld á slíkar kröfur nema fjárhæð slíks gjalds endurspegli raunverulegan kostnað og neytendum standi til boða gjaldfrjáls valkostur við greiðslu (eins og að greiða með millifærslu). Í mörgum tilvikum hefur verið farið að þessum tilmælum, en á þeim eru þó tveir gallar.

Í fyrsta lagi er aðeins um tilmæli (en ekki lög) að ræða og því í raun valfrjálst hvort farið er eftir þeim.

Í öðru lagi eru það tiltölulega fáar kröfur sem innheimtar eru í gegnum banka á þennan hátt þar sem flest stóru fyrirtækin sem við erum í mánaðarlegum viðskiptum við sjá sjálf um innheimtu.

Í þriðja lagi eru svo seðilgjöld sem bankarnir sjálfir leggja á kröfur sínar. Fyrir tæpu ári könnuðu Neytendasamtökin hver upphæð slíkra seðilgjalda væri og kom þá í ljós að það kostaði allt að 650 kr. á mánuði að greiða af bankaláni.

Þegar verið var að setja ný lög um neytendalán (sem taka gildi nú í nóvember) fóru samtökin fram á að bætt yrði í lögin ákvæði um bann við töku seðilgjalda, í það minnsta þegar um rafræna seðla væri að ræða, enda hlyti það að felast í eðli útlánastarfsemi að greitt sé af lánum, og ætti kostnaður við stofnun og greiðslu kröfu að vera innifalinn í vöxtum og lántökukostnaði.

Því miður varð þó ekki orðið við þeirri kröfu og í lögunum er ekkert minnst á seðilgjöld.

Hildigunnur Hafsteinsdóttir

Lögfræðingur, Neytendasamtökin

Til viðbótar:

Spyr.is bendir jafnframt á grein sem birt var á vef Neytendasamtakanna árið 2009.  Þar segir meðal annars: Neytendasamtökin telja því að tilmælin gangi of skammt og hafi raunar ekki heldur haft tilætluð áhrif á því sviði sem þau áttu að hafa. Neytendasamtökin hafa því farið fram á það við ráðherra að hann beiti sér fyrir lagabreytingu er banni töku seðilgjalda í því formi sem nú tíðkast -  sú beiðni hefur verið ítrekuð en ekkert svar hefur borist.  Lesa grein í heild sinni: hér. 

Telur þú rétt að neytendur greiði gjald fyrir að greiða af bankaláni?


Nýjast


Meira:

Sjรก yfirlit yfir svรถr Arion banki, 31.Jan.2017

Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita dæmi þess að kona látins manns, hefði ekkert vitað um séreignarsparnað mannsins síns sáluga. Arion banki tók að sér að svara þessari fyrirspurn og benti á lög um lífeyrissjóði. Þar... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamtök lífeyrissjóða, 18.Jan.2017

Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta kemur fram í svari frá Landsamtökum lífeyrissjóða við spurningu frá lesanda. Í svarinu segir jafnframt að hafi sjóðfélagi átt séreignarsparnað, fellur hann til erfingja og skiptist á... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Landssamband lífeyrissjóða, 16.Mar.2016

Hvenær má byrja að taka út lífeyri? (Athugið vel hvort sjóðir gefi upp réttar upplýsingar)

Lesandi hafði samband við lífeyrissjóð og spurði hvenær hægt væri að byrja að taka út lífeyrisgreiðslur. Hann fékk þau svör að það væri við 65 ára aldurinn. Viðkomandi skoðaði síðan samþykktirnar hjá tilteknum lífeyrissjóði og sá að þar stendur að sjóðsfélagar mega byrja lífeyristöku 62 ára... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 07.Sep.2015

Mega lífeyrissjóðir starfrækja banka eða sparisjóð?

Um starfsemi lífeyrissjóða er hægt að lesa í lögum. Lögin mæla fyrir um hve mikil réttindi sjóðunum ber að lágmarki að veita fyrir greidd iðgjöld og hvernig sjóðunum er heimilt að fjárfesta.  Hér veltir lesandi fyrir sér hvort að lífeyrissjóðir mega starfsrækja banka eða sparisjóð.... Meira


Sjรก yfirlit yfir svรถr Lífeyrisjóður verslunarmanna, 10.Jun.2015

Stjórnarmenn í lífeyrissjóðum í 6-16 ár, karlmenn lengur en konur

Í svörum lífeyrissjóðanna má sjá að þeir sem hafa setið hvað lengst í stjórnum sjóðanna, hafa setið í stjórn í 6-16 ár. Þannig hefur Þorbjörn Guðmundsson setið í stjórn Sameinaða lífeyrissjóðsins frá árinu 1999. Í stjórn LSR hefur  Gunnar Björnsson setið frá árinu 2000. Konráð Alfreðsson og... Meira

Sjรก yfirlit yfir svรถr Spyr.is, 18.May.2015

Hver er bakgrunnur stjórnarmanna lífeyrissjóða? ,,Google" virkar best

Það er alls ekki svo, að almenningur geti með einföldum hætti áttað sig á því hverjir sitja í stjórnum lífeyrissjóða og hverjir ekki. Upplýsingagjöf lífeyrissjóðanna er í öllum tilfellum til staðar, en deila má um það hversu mikið upplýsingagildi uppgefnar upplýsingar hafa. Þannig er það... Meira

Svör


Nýjast

Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira


Um rétt barna til lífeyris eftir fráfall foreldris

Börn sjóðfélaga lífeyrissjóða eiga rétt á barnalífeyri til 18 ára aldurs og lengur hjá sumum sjóðum. Þetta... Meira


Fasteigna- og húseigendamál: Hvað þarftu vita?

Það er að mörgu að huga við fasteignakaup en eins hafa lesendur Spyr.is verið iðnir við að senda inn spurningar... Meira


Erfðamálin: Spurt og svarað

Margar fyrirspurnir hafa borist Spyr.is um erfðamál og má sjá helstu svargreinar með því að smella á síðu... Meira


Skerðing örorkubóta í kjölfar fráfalls maka

Allar tekjur hafa áhrif á útreikning greiðslna vegna örorkulífeyris segir í svari frá Tryggingastofnun við... Meira


Draumráðning: Snjóflóð

Konu dreymdi að hún heyrir miklar drunur fyrir utan húsið hjá sér. Sér hún þá hvarþað kemur snjóflóð niður... Meira


Draumráðning: Peningar

Dreymdandann dreymdi að hann væri að tína upp 100 kr. mynt úr frostkrapa og þurfti að sparka upp frostkrapa til... Meira


Skerðast örorkubætur við fenginn arf?

Lesandi velti því fyrir sér hvort örorkubætur myndu skerðast, ef einstaklingur fær fasteign í arf, sem síðan er... Meira


Draumráðning: Ræktin

Konu dreymdi að hún fór í ræktina með vinkonu sinni. Vinkonunni gekk mjög vel að æfa en dreymandinn átti í... Meira


Varnir í byggðum vegna bráðnun jökla

Lesandi veltir fyrir sér þær niðurstöður vísindarannsókna sem benda til þess að yfirborð sjávar muni hækka... Meira


Um 2300 bifreiðar ótryggðar

Samkvæmt skrám Samgöngustofu voru tæplega 2300 bifreiðar ótryggðar í lok janúar, en fyrr í þessum mánuði... Meira


Hvað kostar að fá að sýna kvikmynd eða sjónvarpsþátt?

Það er engin almenn verðskrá til fyrir sýningarétt á kvikmyndum eða sjónvarpsefni en almennt eru rétthafar þeir... Meira


Hvað kostar að fara í gjaldþrot?

Hin svokallaða ,,skiptatrygging” kostar kr.250.000 en hún er greidd til tryggingar áður en ráðist er í... Meira


Klippt af 1.917 bifreiðum árið 2016

Á höfuðborgarsvæðinu voru skráningarmerki klippt af 1.917 ökutækjum. Í flestum tilfellum er skýringin sú að... Meira


Þingmenn mega sinna öðrum störfum

Svo lengi sem launagreiðslur nema ekki hærri tölu en 50% fyrir það starf sem þingmaður vill sinna, til viðbótar... Meira


Hæsta fasteignatilboði ekki alltaf tekið

Það er ekki sjálfgefið að hæsta tilboði í fasteign sé alltaf tekið því tilboð eru oft gerð með fyrirvörum, til... Meira


Upphæð til viðmiðunar: Skattfrjálsar gjafir?

Spyr.is hefur nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um, hvaða viðmið er hægt að miða við varðandi verðmæti gjafa... Meira


Ekkja vissi ekki um séreignarsparnaðinn

Lesandi velti fyrir sér hvaða lög gilda um að senda yfirlit yfir séreignarsparnað og sagðist viðkomandi vita... Meira


67 ára en engin gleraugu?

Spyr.is fékk skemmtilega fyrirspurn frá 67 ára gömlum lesanda sem spurði hvers vegna hann þyrfti ekki að nota... Meira


Upplýsingar um skaðabætur til sjúklinga ekki til

Lesandi sendi fyrirspurn og spurði hvort ríkið eða LHS hefði þurft að greiða skaðabætur til sjúklinga eða... Meira


Getur makalífeyrir látins maka skert aðrar greiðslur?

Lesandi velti því fyrir sér hvort lífeyrir eftir látinn maka, gætu orðið til þess að örorkubætur viðkomandi... Meira